TurkishEnglishGermany

Buhar Kazanı Kullanma Klavuzu

NEHİR BUHAR KAZANLARI
Değerli Müşterimiz;
Almış olduğunuzNEHİR buhar kazanı;Türk Standartlarına ( TS 497
ve 0,6 – 2,5 MPa arası tasarım basıncında olanlar için TS 377 )uygun olarak üretilmiştir.
Kazanınızın Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın belirlediği kullanım ömrü 10 yıldır.
Bu kullanma klavuzu NEHİR YSB ve SBK serisi kazanlar için hazırlanmıştır.
Klavuzunuz kazanınızın kullanılması yanında teknik özelliklerini de
içermektedir.
YARIM SİLİNDİRİK BUHAR KAZANI TEKNİK ÖZELLİKLERİ
Tipi :
3 geçişli, alçak basınçlı, yarım silindirik
Şekil 1. :
Yarım Silindirik Buhar Kazanı
Külhan-Cehennemlik :
Kazan saçından imal edilmiş, ekstra takviyelerle
güçlendirilmiş
KAPSİTE VE EBATLAR
Refrakter Malzeme :
Külhan ve cehennemlik kısmında tam yanmanın
sağlanması için uygulanmalıdır.
Malzeme :
H 1 ve H 2 kalite kazan sacı
Borular :
Kazan borusu
Kaynak Kalitesi :
EN 288, EN 287 – 1 e göre sertifikalı kaynakçılar
tarafından yapılmaktadır.
Yakıt Cinsi :
Katı – Sıvı – Gaz

TAŞIMA ve NAKLİYE SIRASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
BAĞLANTI ve MONTAJ
A.)
KAZANIN ARAÇ ÜZERİNE YERLEŞTİRİLMESİ
YARIM SİLİNDİRİK BUHAR KAZANI YERİNE MONTAJI
Kazan araç üzerine yerleştirilirken vinç ile yükleme yapılmalıdır.
Kazanın yükleneceği aracın kasasının kapakları önceden açılmalıdır.
Kazanın vinç ile taşınması esnasında taşıma halkasından faydalanılmalıdır.
Vincin bomunun ucunda bulunan kancayı kazanın taşıma halkasından geçiriniz.
Kanca piminin emniyette olduğuna emin olunuz. Vincin bomunu yavaşca yukarı
kaldırarak boşluğunu alınız. Kazanı en alt seviyesi yerden 30 – 40 cm yukarıda
olacak şekilde yavaşça yukarı kaldırınız.
Kazanın sallanmasına neden olacak ani hareketlerden kaçınınız. Yüklenecek
aracın yanına kadar bu şekilde kazanı taşıyınız. Kazan aracın yanına getirildikten
sonra aracın kasa seviyesinden 30-40 cm yükseğe kaldırın ve düzgün bir şekilde
aracın kasası üzerine indirin.
Vincin kancasını taşıma halkasından çıkarınız.
DİKKAT : Kazan mutlaka taşıma halkasından faydalanılarak dik pozisyonda
taşınmalıdır. Kazan vinç ile kaldırıldığında kazanın altında canlı varlık
bulunmamalıdır. Kazan, aksesuarları monteli vaziyette nakledilmemelidir.

B.)
KAZANIN ARAÇ ÜZERİNDE NAKLİYESİ
Kazanın yerine montajı,taşıma ayakları üzerine kaldırılması ve baca
bağlantıları yetkili servisçe yapılmalı, emniyet ve kontrol elemanlarının takılması,
Kazan araçla nakledilirken araca sıkıca bağlanmalı,etrafına kaymasını
mevcut tesisata bağlanması ve taşıyıcı ayakların etrafının örülmesi, ateş tuğlasının
engelleyici destekler konulmalıdır. Kazan,kırılacak,ezilecek maddelerle ve canlı
örülmesi gibi işler yetkili servisin tavsiye edeceği firmalara yaptırılmalıdır.
varlıklarla birlikte nakledilmemelidir.Araca kazanı yerleştirdikten sonra üzeri
Buhar kazanının yerleştirileceği kazan dairesi yüksekliği, kazan yüksekliğinden
branda ile örtülmelidir.Araç şoförü herhangi bir tehlike meydana getirecek
2 metre fazla olmalıdır. Kazanlar arasında veya yan duvardan en az 1 m boşluk
ani hareketlerden kaçınmalıdır.
bulunmalıdır. Kazanın önünde de en az kazanın boyu kadar boşluk olmalıdır.
Kazan dairesinin biri dışarı açılan en az karşılıklı iki kapısı olmalıdır. Bu kapı 2 m
C.)
KAZANIN KULLANILACAĞI YERE İNDİRİLMESİ
yükseklikte ve 0,6 m genişlikte olmalıdır. Diğer hacimlerden duvarla ayrılmalıdır.İçerisi
en fazla 0,5 mbar basınç düşümüne müsaade edecek şekilde havalandırılmalıdır.Kazan
Kazan, çalışma veya ikamet edilen yerlere yerleştirilmemeli,ayrı bir
dairesinin taban alanının en az %10 kadar dış havaya açılan duvar bulunmalıdır.
kazan dairesine yerleştirilmelidir.
Kazan, en az iki noktadan kriko ile kaldırılarak kazanla birlikte verilen taşıyıcı
Kazanın kazan dairesine indirilmesi esnasında yine vinçten
ayaklar Şekil 3.’de belirtilen yerlere kaynatılarak yerden 30 – 40 cm yükseltilmelidir.
faydalanılmalı,Madde A.’da belirtilen hususlar dikkate alınmalıdır.
Kazanın ön kısmının altına yine kazanla birlikte verilen hava giriş ve kül alma kapağı
Kazanın kullanılacağı yere vincin girmesi mümkün değilse;uygun
yerleştirilerek etrafı şekilde görüldüğü gibi tuğla veya briketle dışarıdan hava
bir yere indirilerek tekerlekli aparatlarla istenilen yere taşınmalıdır.
almayacak şekilde örülür. Kazanın yan ve arka kısımları da şekildeki gibi tuğla veya

briketle örülerek kül haznesi oluşturulur.
İçerisi en fazla 0,5 mbar basınç düşümüne müsaade edecek şekilde havalandırılmalıdır.
Şekil 1.’de görülen külhan ile cehennemliğin birleştiği yer,yüksekliği,patlama
Kazan dairesinin taban alanının en az %10 kadar dış havaya açılan duvar bulunmalıdır.
kapağı eksenine kadar olacak şekilde ateş tuğlası ile örülmelidir.
Kazanınızın indirileceği yere şekilde görüldüğü gibi uygun ölçüde beton kaide
Kazan sıvı veya gaz yakıtlı olarak kullanılacaksa kazanın indirileceği yere
dökülmeli,kazan bu kaidenin üzerine yerleştirilmelidir.
aşağıda belirtilen skoç tipi kazanda olduğu gibi beton kaide dökülmeli,kazan bu
Sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda şekildeki kömür besleme kapağına brülör
kaidenin üzerine yerleştirilmelidir.Sıvı ve gaz yakıtlı kazanlarda kömür besleme
namlusunun girebileceği ebatta delik açılarak brülörün bağlantı flanşına uygun
kapağına brülör namlusunun girebileceği ebatta delik açılarak brülörün bağlantı
montaj elemanları yapılır.Brülörün montajı bu elemanlara yapılmalıdır.
flanşına uygun montaj elemanları yapılır..Brülörün montajı bu elemanlara yapılmalıdır.
BACA BAĞLANTILARI
SKOÇ TİPİ BUHAR KAZANI YERİNE MONTAJI
Kazanın baca ile bağlantısı, baca bağlantı ağzıyla aynı ebattaki bağlantı
parçaları ile yapılmalıdır. Kazan – Baca arasındaki yatay mesafe 3 m’yi geçmemelidir.
Mümkünse dirsek kullanılmamalıdır.Dirsek kullanılması zaruri ise
en fazla 2 adet kullanılmalı,dirseklerin keskin dönüşlü olmamasına dikkat
edilmelidir. Çünkü baca duman boruları ile bacada zivt ve katran oluşabilir ve yatay
kısımda fazla uzun kullanılan baca duman boruları baca gazını çabuk soğuttuğundan
çekiş zayıflamasına neden olur.
Kaliteli bir yanma için baca çekişi çok önemlidir. Bu yüzden baca çapınız,
kazanınızın ihtiyacına uygun ebatta olmalıdır.
BUHAR KAZANI AKSESUARLARI MONTAJI

Kazanın yerine montajı ve baca bağlantıları yetkili servisçe yapılmalı,
emniyet ve kontrol elemanlarının takılması, mevcut tesisata bağlanması gibi işler
yetkili servisin tavsiye edeceği firmalara yaptırılmalıdır.
Buhar kazanının yerleştirileceği kazan dairesi yüksekliği, kazan yüksekliğinden
2 metre fazla olmalıdır. Kazanlar arasında veya yan duvardan 1 m boşluk bulunmalıdır.
Kazanın önünde de en az kazanın boyu kadar boşluk olmalıdır. Kazan dairesinin biri
dışarı açılan en az karşılıklı iki kapısı olmalıdır. Bu kapı 2 m yükseklikte ve 0,6 m
genişlikte olmalıdır. Diğer hacimlerden duvarla ayrılmalıdır.

Prejurstatlar : Kazan üzerinde iki adet olmalıdır.
Su Seviye Göstergesi : Su seviye göstergeleri
Bunlardan biri limit prejurstat olup,ayarlanan değerde
çelik gövdeli ve refleks camlı veya manyetik tip olup,
brülörü ( veya fanı )durdurur. Diğeri ise basınç ayar
kazanda yine iki adet bulunur.
prejurstatıdır.İki kademeli brülör kullanılması halinde
üç adet prejurstat kullanılmalıdır.Prejurstat seçiminde
önemli olan bir nokta; prejurstat ayar basıncının,
prejurstat çalışma aralığının ortasında bir yerde
olmasıdır. Ayrıca diferansın, çalışma basıncının
% 10’undan büyük olmaması tercih edilir.
Manometreler : Manometreler de iki adet olmalıdır.
Bunlar kazan basıncının okunmasını sağlarlar.
Manometrelerde çalışma basıncı, cihaz aralığının
Emniyet Vanaları : Emniyet vanaları ağırlıklı veya
yaklaşık 3/4’ü olmalıdır.
yaylı olabilir. Kazan üzerinde iki adet kullanılmalıdır.
Bunlardan biri yaylı, diğeri ağırlıklı tipte olabilir.
Kazan Otomatik Besi Cihazı : Otomatik su besi cihazı,
Bir kollektör vasıtası ile kazan üzerindeki emniyet
kazanda ayarlanan su seviyesi azaldıkça,besi
bağlantı ağzına her iki emniyet ventili de bağlanabilir.
pompalarına kumanda ederek kazana otomatik olarak
Malzeme çelik veya özel döküm olabilir. Emniyet
su basılmasını ve seviyenin sabit tutulmasını temin
vanaları açtıklarında kazandaki basınç yükselmeyecek
eder.
şekilde boyutlandırılmalıdırlar. Emniyet vanaları bir
Kazan üzerindeki en önemli emniyet ve kontrol elemanıdır. Şamandıralı ve
üst çaptaki boru ile kazan dairesi dışında ve tehlikesiz
sıvı kontaklı olmak üzere iki cinsi bulunmaktadır. Şamandıralı cihazların arıza riski
bir yere açılmalıdır. Emniyet vanası giriş ve çıkış
yüksek olduğundan daldırma tip, sıvı kontaklı cihazların kullanılması tavsiye edilir.
tarafında vana kesinlikle olmamalıdır. Emniyet valfleri, maksimum çalışma basıncının
Kazanda su besi cihazı olarak şamandıralı tip seçildiğinde bile, emniyet görevi yapan
% 6 üzerine çıkılmadan, kazan tam kapasitede iken buharı dışarı atabilecek ölçüde
limit seviye kontrol cihazı daldırmalı sıvı kontaklı tip olmalıdır.
olmalıdır. Emniyet valfleri, çalışma basıncının yaklaşık % 10 daha üzerinde bir değere
ayarlanmalıdır.
Kazan Armatürleri : Ana buhar alma ventili boyutu
Kazan Su Seviye Elektrotları : Su seviyesini kontrol
kazan ana çıkış ağzı ile aynı alınır.
etmek için kullanılır. Şekil 3’de gösterilen ağızdan
Besi suyu kazan girişinde bir çekvalf ve bir kapama valfi
kazana monte edilir.
bulunmalıdır.
Kazan içindeki tuz konsantrasyonunu ayarlamak için
üst blöf, kazanda biriken çamur, tortu vs. yabancı maddeleri dışarı atmak için dip blöf
yapılır. Blöf işlemi elle yapılabileceği gibi, gözetimsiz çalışan kazanlarda otomatik
olmak zorundadır.

Elektrik panosu ve alarm sistemi : Kazan besi suyu
sistemi, emniyet sistemi ve koruma özelliklerini
üzerinde barındıran bir elektrik panosu bulunmalıdır.
Kazan alarm sistemi,
1- Azami basınç emniyet ve alarmı.
2- Asgari su seviyesi emniyet ve alarmı
3- Kazan tav emniyet ve alarmını içermelidir.
NOT: 1. Buhar kazanından elde edilecek buharı kullanım şeklinize bağlı
olarak tesisatının hazırlanması, kazan elemanlarının montajı ve ayarları mutlaka
konusunda uzman kişilerce yapılmalıdır.
2. Cihaz ayarları ile kesinlikle oynamayınız ve yetkisiz kişilerin
müdahale etmesine izin vermeyiniz.
KAZANIN KULLANILMASI
Kazanın işletilmesi ile görevlendirilecek personel, ortaya çıkabilecek ivedi
duruma müdahaleden sorumludur. Bunun için de personel herşeyden önce bütün
donanım görevleri, çalışma özellikleri, çalışma basınç ve sıcaklığı ile akış miktarları
hakkında tam bilgi sahibi olmalı, sistemde bulunan bütün kontrol devreleri ve ölçü
aletleri ile elektrikli koruma donanımının görev ve çalışmasını iyi bilmelidir.
Bir işletme defteri bulundurulması ve muntazam doldurulması son derece
yararlıdır. Tablo 4.’de buhar kazanı örnek günlük kontrol çizelgesi verilmiştir.
KAZANIN ÇALIŞMAYA HAZIRLANMASI VE İLK ATEŞLEME
* Yeni devreye alınacak kazan ateşlemeden önce gerek su tarafı (kollektörler
gibi ) gerekse gaz tarafı (ocak içi, baca gazı kanalları, brülör hücresi gibi) iyice gözden
geçirilmelidir.
* Yakma donanımındaki ve baca çekiş sistemindeki tüm donanımın doğru
çalıştığı saptanmalı, bütün damperlerin rahatça açılıp kapandığı kontrol edilmelidir.
Otomatik yanma kontrolü ve başka otomatik kontroller varsa bunlarla ilgili bütün
test, ayar, ve kalibrasyonların yapılmış ve sistemin kusursuz çalışır durumda
bulunması sağlanmış olmalıdır. Elektrikli koruma ve kilitleme sistemi ile ilgili bütün
test, ayar, kalibrasyon ve fonksiyon kontrolleri yapılmalı ve sistemin bütün
elemanları çalışır durumda olmalıdır.
* Bütün blöf ve boşaltma vanaları,seviye gösterge camı boşaltma vanaları,

besleme suyu el vanaları ve kontrol vanalarının iyi çalışır ve sızdırmaz durumda
kapağı kapatılmalı ve sürekli kapalı tutulmalıdır.
oldukları saptandıktan sonra bunlar kapatılmalıdır.
İlk yakma esnasında alttaki hava giriş kapağı ve üstteki kömür besleme
*
Kazanda otomatik su seviyesi kontrolü varsa, bu kontrol sistemi ile
kapağı üzerindeki sekonder hava girişi açık olmalıdır.
ilgili bütün ayar, test, kalibrasyon ve fonksiyon muayeneleri yapılmış ve otomatik
Hava giriş kapağı (kullanılıyor ise fan yardımı ile) ,sekonder hava girişi
sistemin kusursuz çalışması sağlanmış olmalıdır.
ve baca klapesi ilk küçük alevi koruyacak şekilde ayarlanmalıdır.
*
Su seviye camının çalışıp çalışmadığından emin olunmalıdır.
Hava giriş ve çıkışını sağlayan klape ve kapakları tam olarak kapatılmamalıdır.
*
Buhar kazanı uzun süre devre dışı bırakılmışsa, tekrar ateşlemeden önce,
Hem kömürdeki uçucu maddelerin yanmadan havaya atılmasına, hem de
bütün muayeneler yapılmış ve bulunan aksaklıklar giderilmiş olmalıdır.
hava kirliliğine neden olmamak için yanmakta olan kömürün üzerine yeni kömür
*
Kazana gerekli kimyasal koşullara uygun su doldurulmalıdır.
ilave edilmemelidir. Kömür yüklemesi yapılacağında,gelberi ile küllerin, kül alma
*
Kazana ilk verilen su soğuk olmamalı ve sıcaklığı,kazan metal sıcaklığından
haznesine dökülmesini sağlanmalıdır. Kalan kor halindeki parçaları kazanın bir
en çok + 100C farklı olmalıdır.
kenarına biriktirerek, yeni kömür yüklemesi yapılmalıdır. Daha sonra kor halindeki
*
Kazan istenen seviyeye kadar doldurulduktan sonra su beslenmesi
parçalar yeni yüklenen kömürün üzerine düzgün bir şekilde yayılmalıdır. Bu
durdurulmalıdır. Kazanla ilgili boşaltma vanalarından boşaltma yapılarak vana ve
şekilde yeni yüklediğiniz kömür tutuşturulmalıdır.
borularda tıkanıklık olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Kazanınıza yanma için gerekli hava akımının sağlanabilmesi için kül
*
Kazan, ana buhar borusuna yalnız bir vana ile bağlı değilse buhar çıkış vanası
haznesinde aşırı kül birikmesi önlenmelidir.
açılıp kapatılarak kontrol edilmeli ve iyi çalıştığı izlenmelidir. Bu vana buhar elde
*
Kazan suyunun ısınması ile su seviyesi yükseleceğinden zaman zaman blöf
edildiğinde ısınıp sıkışmaması için çok sıkılmamalıdır.
yapılarak su seviyesi sabit tutulmalıdır.
*
Ana buhar basınç göstergesi muayene ve kalibre edilmiş olmalıdır.
*
Kazanın eşit olarak ısınması sağlandıktan sonra, gerektiğinde alev az bir
*
Kazanınızı sıvı veya gaz yakıtlı olarak kullanıyorsanız, brülörün hava ve yakıt
miktar büyütülerek basınç yükseltilmelidir. Kazan çalışma basıncına ulaşma süresi,
ayarlarının yapılması gerekir. Bu işlem yapılırken atık baca gazı analizöründen
kazan büyüklüğüne uygun olmalıdır.
faydalanılmalı ve uzman kişilerce yapılmalıdır.Pratik olarak hava ve
*
Emniyet valflerinin kontrolü yapılmalıdır.
yakıt ayarının yapılabilmesi için alev renginden veya baca gazının renginden
*
Isıtma sırasında seviye camı, el ve adam deliği kapakları gibi contalı kısımlar
faydalanılır. Alev rengi açık sarı ise ve baca gazı renksizse hava miktarı
zaman zaman yoklanmalı, varsa kaçaklar giderilmelidir. Yüksek basınç ve sıcaklık
yüksektir. Kazanda yanma oluşmuyorsa veya alev boyu kısa ve baca gazı
altında oluşan kaçaklar, bu durumda giderilmeyip, ilgili kısımlar işletmeden
rengi koyu ise hava miktarı azdır. Sağlıklı bir yanma için alev renginin turuncu
çıkarıldıktan sonra giderilmelidir.
olması gerekir. Alev ve baca gazı rengi sürekli kontrol edilmelidir.
*
Kazan ilk ateşlendiğinde meydana getirilecek ilk alev, yakma donanımına
1. KAYNATMA
ve kazana göre uygun ölçüde küçük olmalıdır. İlk ateşlemede en küçük alev en az
Yeni kurulmuş veya basıç altındaki kısımları onarım görmüş kazanlarda kazan
bir saat büyültülmeyerek korunmalıdır.
su yüzeylerindeki kir, pas, yağ vb.’inden temizlemek üzere kazan kimyasal
*
Kazanınızı katı yakıtlı olarak kullanıyorsanız,yakacağınız kömür, portakal
temizleyiciler ve alkali deterjan ile kaynatılmalıdır. Kaynatma sırasında seviye camı
büyüklüğünde olmalıdır. Kömür besleme kapağından ızgaraların üzerine ilk küçük
çıkarılıp yerine geçici bir cam takılarak kimyasal maddelerin seviye camını kirletmesi
alevi sağlayacak miktarda kömür yayılmalıdır. Kömürün üzerine odun ve tahta
önlenmeli ve kaynatma bittikten sonra seviye camı yerine takılmalıdır.
parçaları dizilmelidir. Kağıt,üstübü ve çıra gibi tutuşturucu malzemeler de odun
Kaynatmada kullanılacak kimyasal maddelerin cinsi ve miktarı aşağıdaki gibi
parçalarının aralarına yerleştirilerek yanma sağlanmalıdır. Kazan her zaman üstten
olmalıdır.
tutuşturulmalıdır. Alttan tutuşturduğunuz taktirde,kömür uçucu maddeleri hem
Kazan suyunun her 1 ton’una
yanmadan dışarı atılır, hem de % 20 – 30′ a varan oranda fazla kömür tüketerek, aynı
2 kg Sodyum Karbonat,
oranda hava kirliliğine sebep olursunuz. Kazanınızı yaktıktan sonra kömür besleme
2 kg Trisodyum Fosfat,
1 kg Sodyum Hidroksit

Bu kimyasal maddeler kullanılırken personelin el, yüz, göz gibi yerlerinin
DEVREDEKİ KAZANIN İŞLETİLMESİ
zarar görmemesi için koruyucu gözlük ile lastik ayakkabı, eldiven ve önlük gibi
güvenlik malzemeleri kullanılmalıdır.
A )
ALEV
Kazana normal seviyeye kadar su alınmalıdır. Kimyasal maddeler suda iyice
eridikten sonra kazansuyuna katılmalıdır. Bu maddelere ilave olarak köpürme
Kazanda hangi tip yakıt kullanılırsa kullanılsın, alev olabildiğince kararlı
yapmayan bir sentetik deterjan da kazan suyuna yeterli miktarda katılmalıdır.
ve düzgün olmalıdır.
Kimyasal maddeler ve deterjan kazana katıldıktan sonra kapaklar kapatılarak kazan
en küçük alevle ateşlenmeli ve kaynatma yapılmalıdır. Kazan basıncı, işletme
B )
SU SEVİYESİ
basıncının 1/3’üne yükseltilmeli ve kaynatma süresince bu değerde tutulmalıdır. Daha
sonra seviye gösterge camının yarısı kadar blöf yapılarak, normal seviyeye kadar
Kazan işletmesi sırasında su seviyesinin istenilen değerde olabildiği kadar
sıcak su alınmalıdır. Kazan suyundan belli aralıklarla numune alınıp, analiz yapılarak
sabit tutulması gerekilidir. Buhar kazanlarında su seviyesi otomatik olarak kontrol
su temizleninceye kadar aynı işlem sık sık tekrarlanmalıdır. Daha sonra kazan
edilir. Bununla birlikte, otomatik cihazların her an arıza yapabilecekleri düşünülerek,
soğutulup, suyu boşaltılmalı, basınçlı su ile yıkanmalı, çökelmiş pislik, çamur v.b.
su seviyesinin durumu kazancı tarafından sürekli olarak kontrol edilmelidir.
temizlenmelidir.
Seviye gösterge cihazlarının verimli çalışmaları için gösterge tüpünün en az
KAZANIN DEVREYE SOKULMASI
ayda bir kez temizlenmesi gerekir. Ayrıca seviye elektrotlarının kireç bağlamamış
olması gerekir.
*
Kazan buhara kalktıktan sonra kazanın arkasındaki blöf vanasını açarak blöf
yaptırılmalıdır.
C )
KÖPÜRME
*
Yüzey blöf vanasından yüzey blöfü yaptırılmalıdır.
*
Seviye göstergelerinin altındaki vanalardan bir miktar su akması sağlanmalıdır.
Köpürme meydana geldiğinde, buhar çıkışı azaltılarak su seviyesi normal
*
Ağırlıklı emniyet ventilinin kolunu bir miktar havaya kaldırarak buhar çıkması
değerine düşürülmeli ve köpük sürekli blöf edilmelidir. Köpüklenme önlenene
sağlanmalıdır.
kadar kazana bir yandan taze su verilip bir yandan da blöf sürdürülmeli, köpüklenme
*
Bu işlemler her gün en az iki kez yapılmalıdır
önlenemezse kazan devreden çıkarılarak olayın nedenleri araştırılmalıdır.
*
Buhar sistemine buhar veren başka kazan varsa kazan basıncı, sistem basıncına
ulaşıp sisteme buhar vermeye hazır duruma geldiğinde, kazanı devreye bağlarken
D )
KAZAN BESLEME SUYU
kazandaki buharın sistemdeki buhara ani değmesi önlenmeli ve kazan buhar
borusundaki bütün kondens suyu dışarı atılmalıdır.
Kazan besleme suyu, kimyasal işlemden geçirilmiş olmalı, kazan suyunun
*
Dış buhar sistemine buhar veren başka kazan yoksa, kazan basıncı ilk
sürekli analizleri yapılarak istenmeyen kimyasal koşullar giderilmelidir. Besleme suyu
yükseltilmeye başlandığında sisteme az miktarda buhar verilerek sistem ısıtılmalı
sıcaklığının ve pompa çıkış basıncının istenen değerde tutulması sağlanmalıdır.
ve bundan sonra dış sistem basıncı kazan basıncı ile birlikte yükseltilmelidir.
Kazan besleme suyu borusu ve besleme pompaları sürekli kontrol edilmelidir.
*
Kazan çıkışında bir kapama vanası varsa, kazan basıncına geldiğinde, bu vana
çok yavaş ve dikkatle açılarak kazan devreye sokulur.
E )
BLÖFLER
Kazan günde en az bir kez blöf vanası sonuna kadar açılıp kapatılmak
suretiyle blöf edilmelidir. Blöfler buhar çekişinin en az olduğu sırada yapılmalıdır
Blöf sistemi sık sık muayene edilmeli ve sızdıran vanalar onarılmalı veya
değiştirilmelidir.

KAZANI DEVREDEN ÇIKARMA
*
Kazanınız yanarken içine girmeyiniz ve başınızı,elinizi sokmayınız.
*
Kazanınızın baca klapesini kesinlikle tam olarak kapatmayınız.
Kazan buhar çıkışı azaltılırken bir yandan da besleme suyu kısılmalı ve alev
*
Kötü bir baca çekişi kazanın verimini düşürdüğü gibi sağlığa zararlı sonuçlar
küçültülmelidir.Alev söndürüldükten sonra buhar çıkışındaki kapama vanası sıkıca
da doğurabilir.
kapatılmalıdır. Su seviyesi normal ise besleme suyu pompası durdurulmalıdır ve
*
Güvenliğiniz ve iyi bir yanma sağlamak için bacalar temiz ve bakımlı olmalıdır.
besleme suyu giriş vanası kapatılmalıdır. Su seviyesi normal değerinden çok yüksek
Bu yüzden kazanınızı yakmadan önce baca çekişini kontrol ediniz.
ise normale gelecek şekilde blöf yapılmalı, daha sonra kazan soğumaya bırakılmalıdır.
*
Baca ve baca bağlantılarının hava sızdırmamasına dikkat ediniz. Yanma
Farklı sıcaklıkların meydana gelmesini önlemek için, hızlı soğutmadan kaçınılmalıdır.
esnasında baca bağlantısında bulunan temizleme kapağının kapalı olduğundan emin
olunuz.
BOŞALTMA
*
Kazanınız yanarken duman sandığı kapaklarını ve baca temizleme kapağını
Kazan soğumaya bırakıldığında basıncın düşmesi izlenir. Kazanda basınç
kesinlikle açmayınız.
kalmadıktan ve su sıcaklığı 900Cnin altına düştükten sonra kazan boşaltılabilir.
*
Brülör çalışırken kesinlikle kazan kapaklarını açmayınız.
Bununla birlikte ateşe dayanıklı harç kısımlar el yanmadan dokunabilecek seviyeye
*
Brülör yakılmadan önce kazanınızın yanma hacminin temiz olmasına,
kadar soğumadan kazanı boşaltmak sakıncalıdır. Kazan tam olarak boşaltıldıktan
içerisinde yanıcı maddelerin bulunmamasına dikkat ediniz.
sonra blöf vanaları sıkıca kapatılmalı ve üzerlerine açılması gerektiğini belirten
*
Kazanınız yanarken sık sık kontrol ediniz.
uyarma etiketleri asılmalıdır.
*
Kazanınızda herhangi bir yiyecek maddesi pişirmeyiniz ve evcil hayvan
kurutmayınız.
OLAĞANÜSTÜ DURUMLAR İÇİN İŞLETME KURALLARI
*
Kazanın arka kısmında bulunan patlama kapağı rahat açılacak şekilde
olmalıdır, kapak önüne engel koymayınız. Patlama kapağı ile kesinlikle oynamayınız.
*
Hangi nedenle olursa olsun, su seviyesi gösterge camının görüş seviyesi
*
Kazanınız içerisinde çevre ve insan sağlığını tehdit eden maddelerle kükürt
altına düşerse kazan derhal durdurularak (katı yakıtlı ise yakıt dışarı alınarak )
miktarı yüksek yakıtlar yakmayınız.
buhar çıkışı kapatılmalı, sonra su seviyesindeki düşmenin nedenleri araştırılmalıdır.
*
Katı yakıtlı olarak kullandığınız kazanınızı benzin, ispirto,gazyağı gibi yanıcı
Su seviyesini tekrar eski durumuna getirmek üzere hemen su vermek tehlikelidir.
ve parlayıcı sıvı yakıtlar ile tutuşturmayınız ve bu maddeleri kazanınızın yakınlarında
Kazan bir miktar soğuduktan sonra azar azar su verilmelidir.
bulundurmayınız.
*
Ocak patlamalarının önlenmesi için;
Kazanınızın içerisine patlayıcı maddeler atmayınız.
1.
Söndürülen brülörlerin vanaları iyi kapatılmalı ve brülör ateşleme çubukları
Kazanınızda kok kömürü yakmayınız.
dışarı alınmalıdır.
Kömür torbaları petrokimya ürünü olduğundan, yakıldığı zaman çevreye ve
2.
Alev sürekli olarak gözetlenmeli, brülörün sönmesi halinde yakıt yağı vanası
insan sağlığına zararlı atıklarla birlikte kazan içerisinde ve bacanızda zivt ve katran
derhal kapatılmalıdır.
oluşmasına sebep olacağından kömür beslemesini torba ile değil, kömürü torbadan
3.
Kazan ilk ateşlenmesinde alev kısa zamanda meydana gelmez ise yakıt yağı
boşaltarak kürekle yapınız.
vanası kapatılmalı ve ocak havalandırıldıktan sonra yeniden ateşleme yapılmalıdır.
Kazanınıza yükleme yaparken,ızgaraların zarar görmemesi ve verimli bir
*
Katı yakıtlı kazan faal halde iken elektrik kesilirse hemen yakıt boşaltılarak
yanma için atılan kömür miktarına ve yayılışına dikkat ediniz.
duman kapakları açılarak kazanın soğuması sağlanmalıdır.
Kömür yüklemesi yaptıktan sonra kazan kapağını kapalı tutunuz.
Verimli bir yanma için yakıtın yeterli oksijenle yanması gerekir. Yanma
DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
hacminin daralarak gerekli oksijenin sağlanamamasına neden olmamak için
kazanınıza aşırı yükleme yapmayınız. Aşırı yükleme aynı zamanda ızgaralarınızın da
*
İçerisinde su yokken kazanınızı kesinlikle yakmayınız.
ömrünü kısaltacaktır.

*
Olağan dışı bir durumla karşılaştığınızda hemen yetkili servisle irtibata
YILLIK BAKIM İŞLEMLERİ
geçiniz.
*
Kazanı tamamen boşaltınız.
TEMİZLİK VE BAKIM
*
Bütün el ve adam deliklerini açın. Conta yüzeylerine zarar vermeden yapışmış
kalmış conta parçalarını temizleyin.
GÜNLÜK BAKIM İŞLEMLERİ
*
Kazanın içini temizleyin, basınçlı su ile iyice yıkayın. Kazan kireçlenme
yapmışsa bunları temizleyin ve sonra iyice yıkayın.
*
Su seviye göstergesinin havasını alınız.
*
Bütün aylık bakım işlemlerini yapınız.
*
Kazan tağdiye cihazını kontrol edin ve temizleyin.
*
Bütün yatakları yeni yağlayın. Vantilatörün, besi suyu pompalarının ve yakıt
*
Kazanınızı günde birkaç defa blöf ediniz.
pompalarının bakımını yapınız.
*
Fotoseli kontrol edin.
*
Adam ve el deliklerini kapatın, bunlar için yeni contalar koyun.
*
Besi suyu deposunda ve degazörde yeteri kadar su bulunup bulunmadığını
*
Kazanı yeniden su ile doldurun.
kontrol ediniz.
*
Bacanızı yılda en az bir kez temizleyiniz.
*
Gaz ile ateşlemeli sistemlerde gaz basınç regülatöründe önceki ve sonraki gaz
basıncını kontrol ediniz
BAKIM VE TEMİZLEME
*
Kazan üzerindeki ve su, buhar ve yakıt hatlarındaki bütün kaçak yapan flanş
ve bağlantı yerlerini sıkıştırın ve sızıntıları önleyin.
İyi bir kazan bakıcısı için en iyi referans kazan dairesinin temizliği ve bakımlı
*
Kazan emniyet ventilinin kolay açılabilecek şekilde olduğunu kontrol ediniz.
bir kazan dairesi mahallidir. Yüksek verim sağlamak ve devamlılığı korumak işletme
*
Katı yakıtlı kazanlarda yanma sonucu oluşan külü her gün alınız.
idaresinin ve kazan bakıcısının elindedir. Bunu sağlamak için gerekli bakım ve
temizleme masrafları büyük değildir ve uzun ömür ve hissedilir derecede yakıt
AYLIK BAKIM İŞLEMLERİ
tasarrufu ile kendisini fazlasıyla amorti eder.
Sorumlu işletme idaresi, kazan dairesine ait olmayan eşya ve techizatın oradan
*
Emniyet ventilini kontrol ediniz.
uzak bulunmasına ve kazan dairesinin yalnız kendi gayesine uygun hizmet etmesine
*
Su seviye otomatiğini ve asgari su seviye kesme otomatiğini, en az ayda bir
önem vermelidir. Kazan dairesinde temiz su ve pis su bağlantı yerleri bulunmalıdır,
defa kazan su seviyesini yavaşça ve gerçekten asgari seviyeye indirilerek kontrol
kazan dairesinin bol su ile temizlenmesine engel olacak durum olmamalıdır.
ediniz.
Daima bakımlı olan kazan dairesi, her zaman işletmenin en güzel yeri
*
Kazan ve kazana ait bütün sistem, boru bağlantıları, flanşlar, tutucular ve
olmalıdır.
vanalardaki kaçakları ve diğer arızaları dikkatlice kontrol ediniz. Tatminkar
görülmeyen her husus not edilerek düzeltilmelidir.
KAZAN DIŞ TEMİZLİĞİ
*
Yakıt filtresini temizleyin.
*
Brülörünüzün temizliğini yapınız.
Teknolojinin diğer bütün mamülleri gibi üç geçişli kazan da dışarıdan temiz ve
*
Bütün kaçak yapan flanş ve bağlantı yerlerini sıkıştırın ve sızıntıları önleyin,
bakımlı bir tesir bırakmalıdır. Armatürler, manşonlar ve flanşlar sızdırmaz iseler
gerekiyorsa yenileyin.
kazanın hiçbir tarafından buhar veya su kaçağı olmaz ve daima ilk korozyon başlama
*
Şalter tertibatını ve otomatik sistemi bir elektrikçiye kontrol ettiriniz.
noktalarını teşkil eden tuz veya pislik birikintileri meydana gelmez.
*
Ön duman sandığı kapaklarını açın ve duman borularını bir fırça ile ayda 3 – 4
İlk işletmeye alınmayı müteakip ilk iki hafta bütün el ve adam deliklerinin
kez temizleyiniz. Bu temizlik esnasında ön ve arka sandıklardaki ve baca bağlantı
ve flanşların devamlı sıkıştırılmaları çok önemlidir. Aksi halde bunların sızdırmalarının
hattındaki kurumları da temizleyiniz.
önlenmesi imkansızlaşır. Armatür ve flanşlardaki yeni başlayan sızıntılar derhal

giderilmelidir. ( Sadece besi suyu pompasının tapaları pompa milini korumak için damla
İŞLETİLMEYECEK KAZANLARIN KORUNMASI
şeklinde sızıntı yapmalıdır. ) Ayrıca zaman zaman yapılacak yeni boyanın da çok
büyük faydası vardır.
A.)
DUMAN GAZI TARAFININ KORUNMASI
DUMAN GAZI TARAFI TEMİZLİĞİ
Kazan uzun süre işletilmeyecek ise, devre dışı kalmasından dolayı meydana
gelebilecek pas ve korozyona karşı korunması için yapılması gerekli işlemler şunlardır:
Çabuk açılabilen duman kutusu kapakları ve brülörün tesbit yerlerinden
Kazanın sıcaklığı takriben 400C ‘ ye düşene kadar külhan, duman boruları ve
kolayca açılabilmesi, işletme aralarında, kazan geçişlerinde meydana gelebilecek
aynanın duman gazı tarafını iyice temizleyin. Duman gazı tarafındaki bütün yüzeyleri
kirlenmenin hemen tesbitini ve giderilmesini sağlar. 0,5 mm’ den az, ince bir kurum
artık yağ veya Fuel – oil ile ince bir tabaka halinde yağlayınız. Kazanın dış hava ile
tabakasını temizlemeye gerek yoktur. Kurum tabakası özel kazan borusu temizleme
irtibatı tamamen kesilmelidir. Ayrıca yarı yanmış kireç ile dolu kaplar yerleştirerek
fırçaları ile temizlenmelidir. Kalın bir kurum tabakası, kazanın randımanının
kazan içindeki havanın kuru kalması sağlanmalıdır.
düşmesine sebep olur.
Sık sık soğuk halde iken çalıştırılmaya başlanılan kazanlarda kurum ve kükürt
B.)
SU TARAFININ KORUNMASI
bileşiklerinin terleyen ısıtma yüzeyleri üzerinde sert tabakalar meydana getirme
ihtimali vardır. Bu cins tabakalar aktif karakterlerinden ötürü kazan malzemesi için
KISA SÜRE İŞLETİLMEYECEK KAZANLAR
bir tehlike teşkil ederler ve kısa aralıklarla iyice temizlenmelidirler. Bu temizlik
için normal duman borusu temizlik fırçaları yeterli değildir. Daha çok elektrik
Kazan devre dışı kaldığı esnada, işletme sırasındakine nazaran daha fazla
motoru ile tahrik edilen eğilebilir milli ve özel temizleme kafaları bulunan bir
paslanma ve korozyona maruz kalır. Kazan içerisinde bilhassa gazı alınmamış veya
temizleme cihazı kullanılmalıdır.
çok az alkali ihtiva eden su kalırsa paslanma ve korozyona uğrama oranı yükselir.
Ön kapaklar tekrar kapatılmadan önce, cıvata ve somunlara MOLYKOTE G
Yeteri kadar koruma tedbirleri alınmamış kazanlar, su tamamiyle boşaltılmış
pastası sürülmelidir.
olsa dahi korozyona maruz kalırlar. Suyu tamamiyle boşaltılan kazanları çok az
külfetle korozyona karşı korumak mümkündür.
SU TARAFI TEMİZLİĞİ
Su tarafında meydana gelebilecek tortuları tesbit etmek için el ve adam
BİR GÜN İŞLETİLMEYECEK KAZANLARDA
deliklerinden faydalanılmalıdır. Kazanın su tarafında meydana gelebilecek takriben
1 mm kalınlığındaki kireçlenme sadece kazan randımanının düşmesine değil, bilhassa
Kazan üzerindeki buhar ve su vanaları sıkıca kapatılır.Emniyet tedbiri olarak
yanma hücresi kısmındaki kazan malzemesinin aşırı derecede ısınmasına sebebiyet
kazanın işletilmesine son verilmeden önce kazan suyuna oksijen bileşikleri teşkil
verir. Daha kalın kazan kireçlenmelerinde malzemenin tamamen kızarması, külhanın
etmesi için yüksek dozlu kostik soda veya sodyum sülfit karıştırılmalıdır.
çökmesi ve yanmalar imkan dahilindedir.
Eğer doğru olarak hazırlanmış besi suyu ile kazan beslenecek olursa pratik
BİR HAFTA İŞLETİLMEYECEK KAZANLARDA
olarak kazan ısıtma yüzeyleri kireçlenmez. Bu durumda kazanı yılda bir defa basınçlı
su ile yıkamak kafidir. Beklenenin aksine bir kireçlenme görülürse kimyasal temizleme
Mevcut kazan suyunun her m3’üne takriben 600 gr trisodyumfosfat karıştırarak
tatbik edilmelidir.
kazan suyunun fosfat değeri yükseltilir ve yine kazan suyunun her m3’üne 700 gr
Ayrıca yağ parçacıklarının su tarafındaki ısıtma yüzeylerinde toplanmamalarına
hidrazin 15 veya 250 gr sodyumsülfit karıştırarak paslanma ve korozyona karşı
dikkat ederek kondens suyunun yağ ihtiva edip etmediğini devamlı kontrol etmelidir.
emniyet tedbirleri alınır. Arta kalan oksijeni kazandan dışarı atmak için emniyet ventili
takriben 0,2 kg/cm2’ye ayarlanır ve emniyet ventilinden taşıncaya kadar kazana su
doldurulur. Kazan soğuduktan sonra aynı şekilde su ile doldurularak yukarıdaki

kimyasal maddeler katılmış olarak bütün vanalar sıkıca kapatılır.
Besi suyundaki sertlik, kazan ısıtma yüzeylerinin kireçlenmesine sebep olur.
Soğuk havalarda dona engel olmak için kazan dairesi sıcaklığının +40C’nin
Bu da ısı transferinin güçleşmesine, randımanın düşmesine, ısı birikimi ve sonunda
altına düşmemesi sağlanmalıdır.
kazanın hurdaya çıkmasına kadar gidecek kazan gövdesinde arızalara sebep olur.
Kazan tekrar işletmeye alınacağında kazan suyu, kısmen blöf vanasından
Besi ve kazan suyundaki yağ ve organik maddeler, kazan ısıtma yüzeyinde
boşaltılmalıdır. Daha sonra normal besi suyu ile su seviyesine kadar kazan tekrar
ince tabakalar oluşturarak, kazanın kireçlenmesinde olduğu gibi ısı birikimlerine
doldurulur. Burada dikkat edilecek husus kazan suyu Bo- değerinin tekrar işletmeye
sebep olur. Kazan için en tehlikeli olanı kazan suyundaki yağın kazan kireci ile
alma esnasında çok yüksek olmamasıdır.
birleşmesidir.
Besi ve kazan suyundaki serbest oksijen ve serbest karbondioksit,
C.)
KAZANIN KURU MUHAFAZASI
kazan malzemesini zayıflatan ve tesisin su ile temasta olan bütün kısımlarına zarar
veren korozyon oluşmasının nedenidir.
Uzun süre işletilmeyecek kazanlar kuru muhafaza edilmelidir. Kazan sıcak halde
Kazan suyundaki tuz miktarının yüksek olması, normal zamanlarda sakin ve
iken ve alçak basınçta blöf vanasından kazan suyu tamamen boşaltılır. Kazanın
kuru olan buharlaşmayı hareketlendirir. Buhar, suyu beraberinde çeker, götürür ve
boşaltılmasından sonra emniyet ventili açılarak buhar dışarı atılır. Kazandaki
böylece kazan suyu tuzları buhar hatlarına yayılır. Boru sisteminin, makinelerin,
bütün el ve adam delikleri açılır ve kazanın iç kısmının kuruyup kurumadığı kontrol
türbinlerin vs. kirlenmesine, hareketli armatürlerin sıkışmasına, kesitlerin daralmasına
edilir. Gerekli hallerde herhengi bir şeyle kurulanır. Kazanın içine yarıya kadar
vb. sebep olur.
klorkalsiyum ve veya yanmış kireç doldurulmuş kaplar konur. Bu kaplar yaklaşık
Kazan suyundaki organik bileşik miktarı yüksek olursa su köpürmeye başlar,
3 ayda bir değiştirilmelidir.
buharlaşma hareketlenir ve buhar, suyu da beraberinde götürür. Kazan suyunda
Kalan oksijeni yok etmek için kazanın içine yanan kandil veya odun kömürü
fazla tuz bulunduğunda meydana gelen olumsuz neticeler hasıl olur.
dolu bir kap yerleştirilmelidir. Sonra bütün ventiller ve el,adam delikleri kapatılmalıdır.
Kazanın kuru muhafazasının başarılı olmasının şartı tam sızdırmaz kapanabilen
ventiller, el delikleri ve flanşlardır. Bunlar sürekli kontrol edilerek uygunsuzluklar
KAZAN SUYUNDAN NUMUNE ALMA VE ANALİZLER
giderilmelidir.
Buhar üretiminde kullanılmakta olan ham suyun özellikleri kuruluş yerine
EL VE ADAM DELİKLERİ BAKIMI
göre çok çeşitli olabildiğinden, standart bir su koşullandırma sistemi yoktur. Bu
koşulların kontrolü için alınan numunelerin hangi tarihte alındığı ve miktarı kesinlikle
El ve adam deliği kapakları, deliği tam kapatacak şekilde yerleştirilmelidir.
belirtilmiş olmalıdır. Kazan suyu bileşiminin yavaş değiştiği veya sabit kaldığı
Conta yerleştirilmeden önce contanın oturacağı yüzeyleri temizleyin ve uygun,
bölgelerde günde bir kez numune almak yeterlidir. Su bileşiminin çabuk değiştiği
temiz ve kusursuz contaları kullanınız. Çerçeve ile kapak arasındaki boşluğun
yerlerde ise daha çok numune alınmalıdır. Numuneler blöflerden az önce veya blöf
her tarafta eşit olmasına dikkat ediniz. Kapak civatalarını karşılıklı olarak eşit
sırasında alınmalı ve basınç altında iken soğutularak bekletilmeden analiz edilmelidir.
miktarda azar azar sıkınız. Contanın kalitesine çok dikkat ediniz, dışı grafitli kauçuk,
Numunenin alınacağı kap temiz olmalı ve numune kaba alınmadan önce kap aynı
asbest contalar kullanınız. Conta ölçülerini delik ölçülerine göre seçiniz.
su ile çalkalanmalıdır. Numune kaplarının ağzı kapatılmalıdır. Yapılan deneylerin
sonucu bir raporla günlük olarak saptanmalı ve saklanmalıdır.
BESİ VE KAZAN SUYU
Besi ve kazan suyu için yapılan çalışmaların gayesi kazanı ve su, buhar,
kondens hatlarında meydana gelebilecek tehlikeleri yok etmektir. Bu tehlikeler
şunlardır.

Deneyler için en az 2 lt su temiz bir kapta tercihen cam şişede götürülmelidir.
Kazan suyunun kontrolünde yararlı olan deneyler şunlardır :
a.Renk ve görünüş
ı. Sülfat
b.Koku
i. P alkalinite
c.Nitrit
j. M alkalinite
ç.Amonyak
k. Serbest klor
d.Sertlik
l. Magnezyum
e.pH
m. Klorür
f.Tortu
n. Demir
g.İletkenlik
o. Silis
h.Organik madde
ö. Kalsiyum
Kazanlarda kullanılmak üzere hazırlanacak olan ham su mekanik pisliklerden
arınmış ve berrak olmalıdır. Su yumuşatma cihazının rejenerasyon kapasitesinin
sağlanabilmesi için su içindeki toplam demir miktarı 0,2 mg/kg ve mangan miktarı
0,05 mg/kg’ı aşmamalıdır. Bu şartların sağlanabilmesini teminen gerekli hallerde
filitre ve demir arıtıcı, mangan arıtıcı gibi cihazlar kullanılmalıdır.
Kazanınızı kullanma klavuzunda belirtilen tavsiyelere uygun, normal
kullanma koşullarında uzun yıllar güvenle kullanabileceğinizden emin olabilirsiniz.

 

03 Mayıs 2017 tarihinde kategorisine eklendi. 626 kez okundu
BENZER KONULAR
YORUM YOK

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir